Rối loạn thần kinh tim thường là một triệu chứng bệnh do nhiều nguyên nhân khác nhau: rối loạn thần kinh chức năng, thiếu máu, các bệnh về tim mạch (cao huyết áp, thấp tim, xơ cứng động mạch vành...) thiếu sinh tô' B1 v.v...

Chứng này được miêu tả ở phạm vi chứng chính xung của YHCT.

Sau đây xin được giới thiệu phân loại triệu chứng và cách chữa của YHCT.

I. THỂ TÂM HUYẾT HƯ

Hay gặp ở các bệnh thiếu máu, suy nhược cơ thể (do bệnh tật, sinh đẻ, dinh dưỡng kém)....

Triệu chứng: tim đập nhanh, hổi hộp, chất lưỡi đỏ, ngủ ít, trằn trọc hay nằm mê, mạch tế, nhược, sác.

Phương pháp chữa: dưỡng huyết, kiện tỳ an thần

Bài thuốc:

Quy tỳ thang

Nếu thêm Thục địa 16g gọi là Hắc quy tỳ

Châm cứu :

Châm bổ hay cứu các huyệt: Tâm du, Cao hoang, Can du, Nội quan (châm), Thần môn (châm) Tam âm giao.

II. THỂ ÂM HƯ HOẢ VƯỢNG

Hay gặp ở những bệnh rối loạn thần kinh chức năng, cao huyết áp, rối loạn tiền man kinh...

Triệu chứng: tim hồi hộp, chóng mặt, nhức đầu, hoa mắt, ù tai, mặt đỏ, triều nhiệt, lòng bàn tay bàn chân nóng, đái đỏ, táo, lưỡi đỏ, rêu lưỡi ít, họng khô, mạch tế, sac.

Phương pháp chữa: tư âm giáng hoả. Nếu âm hư dương xung thì thêm các thuốc bình can tiềm dương như Câu đằng, Thiên ma, Long côt, Mẫu lệ, Vỏ trai (Chân châu mẫu), Thạch quyết minh.

Bài thuốc: Bài thiên vương bổ tâm (thang, hoàn):

Châm cứu:

Châm bổ các huyệt ở trên, thêm các huyệt Thận du, Thái khê, Thái xung.

III. DƯƠNG HƯ

Tâm dương hư, thận dương hư, tỳ dương hư hay gặp ở những người già (lão suy), suy nhược thần kinh thể hưng phấn giảm, xơ cứng động mạch.

Triệu chứng: hồi hộp, hay thổn thức, đau lưng mỏi gối, chân tay lạnh, sợ, lạnh, ăn kém, ngủ ít, tiểu tiện trong, dài, đi tiểu luôn, mạch trầm, tế, nhược hay huyền, tế.

Phương pháp chữa: ôn dương an thần.

Bài 1:

Còn một hiện tượng mà YHCT có nêu ra do tỳ dương hư hàn ẩm nghịch lên gây chứng mặt trắng bệch, ăn kém, ngủ ít, hay thổn thức, khát nước, tiểu tiện ít, mạch trầm, khẩn, khi chữa phải dùng phep thông dương tiêu ẩm. Cổ phương hay dùng bài Phục linh thang gia giam (Phục linh 12g, Quế chi 6g, Long nhãn 12g, Đảng sâm 12g, Cam thảo 6g, Đương quy 12g, Gừng 4g)

Châm cứu:

Cứu các huyệt Quan nguyên, Khí hải, Tam âm giao, Thận du, Tỳ du, Tâm du.

IV. SANG CHẤN TINH THẦN ĐỘT NGỘT

Triệu chứng: lo sợ, hốt hoảng, buồn, ăn khồng ngon, ngủ ít hay bị bóng đè, mạch huyền, hoạt.

Phương pháp chữa: trấn kinh an thần.

Bài thuốc:

Châm cứu:Thái xung, Tam âm giao, Nội quan, Thần môn.