Cao huyết áp là một chứng bệnh phạm vi các chứng huyền vững, đầu thống, can dương v.v. của y học cổ truyền.

Bài 2:

Châm cứu:

Huyệt chung: Thái xung, Túc lâm khấp, Huyết hải, Thái khê.

Nếu nhức đầu, thêm huyệt Phong trì, Bách hội; chóng mặt thêm Nội quan, Thần môn.

Nhĩ châm: châm điểm Hạ áp

2. CHỮA CAO HUYẾT ÁP THEO PHÂN LOẠI TRIỆU CHÚNG CỦA Y HỌC CỔ TRUYỀN

Cao huyết áp là một bệnh thuộc các tạng can, thận, tỳ bị mất điều hoà mà gây ra bệnh; ngoài ra cốn yếu tô' đàm thâp hay gặp ở những người bệnh tạng béo và cholesterol máu cao.

2.1. Thể âm hư dương xung

Hay gập ở thể cao huyết áp người trẻ, rối loạn tiền mãn kinh v.v... các triêu chứng thiên về hưng phấn và ức chế giảm; Nếu thiên về ức chế giảm biểu hiện lâm sàng thiên về âm hư; Nếu thiên về hưng phấn nhiều biểu hiện lâm sàng thiên về dương xung hay can hoả thịnh.

Triệu chứng: hoa mắt, nhức đầu,tai ù, dễ cáu gắt, miệng đắng họng khô, ít ngủ, hay mê, rêu lưỡi tráng hoặc hơi vàng, mạch huyền hoạt sác.

Nếu thiên về âm hư thì chóng mặt hoa mắt, hồi hộp mất ngủ, hay quên lòng bàn tay bàn chân nóng, lưỡi đỏ ít rêu, mạch huyền tế sác.

Nếu thiên về dương xung hay can hoả thịnh, thì đầu đau dữ dội, mắt đỏ, táo bón, họng khô, đầu lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng khô, mạch huyền sác có lực.

Phương pháp chữa: tư âm tiềm dương. Nếu âm hư nhiều thì nặng vê tư dưỡng can thận âm; nếu dương xung nhiều hay can hoả thịnh, thì bình can tiết dương, thanh can tả hỏa.

Bài thuốc:

Bài 1: Thiên ma câu đằng ẩm:

 Nếu nhức đầu nhiều thêm Cúc hoa 12g, Mạn kinh tử 12g, nếu ngủ ít thêm Toan táo nhân 8g, Bá tử nhân 8g.

Bài 2: nếu thiên về âm hư nhiều dùng bài Lục vị quy thược hay bai Kỷ cúc địa hoàng hoàn gia giảm:

- Lục vị quy thược thang:

- Kỷ cúc địa hoàng thang:

Bài 3:

Nếu thiên về dương xung hay can hỏa thịnh, dùng bài Long đởm tả can thang gia giảm:

Sắc uống mỗi ngày 1 thang

Châm cứu: châm các huyệt: Thái xung, Thái khê, Tam âm giao, Dương lăng tuyền, Phong trì, Nội quan, Thần môn.

Tại chỗ: nhức đầu châm các huyệt: Thái dương, bách hội , Đầu duy, …

Nhĩ châm: điểm hạ huyết áp, Can , Thận.

2.2. Thể can thận hư:

Hay gặp ở cao huyết áp người già, xơ cứng động mạch.

Triệu chứng: nhức đầu, chóng mặt, hoa mắt, ù tai, hoảng hốt, dễ sợ, ngủ ít hay nằm mê, lưng gối yếu, miệng khô, mặt đỏ, chất lưỡi đỏ, mạch huyền tế sác(thiên về âm hư)

Nếu thiên về dương hư thì mặt trắng, chân gối mềm yếu, đi tiểu nhiều, liệt dương, di tinh, mạch trầm tế

Phương pháp chữa: tư dưỡng can thận, nếu thiên về âm hư thì bổ can thận âm, nếu thiên về dương hư thì ôn dưỡng can thận.

Bài thuốc:

Nếu thiên về âm hư: dùng bài Lục vị Quy Thược, Kỷ cúc địa hoàng hoàn như đã nêu ở trên.

Nếu thiên về dương hư: thì dùng bài Lục vị quy thược, kỷ cúc địa hoàng hoàn gia thêm các thuốc trợ dương như Ba kích 12g, ích trí nhân 12g, Đỗ trọng 8g… Không dùng các vị thuốc có tính cay nóng quá như Nhục quế, Phụ tử chế…

Châm cứu: châm bổ các huyệt: Thái khê, Tam âm giao, Thận du, Can du, Huyết hải.

Nếu dương hư có thể cứu thêm Quan nguyên, Khí hải, Mệnh môn.

2.3. Thể tâm tỳ hư:

Hay gặp ở cao huyết áp người già, có kèm theo các bệnh loét dạ dày tá tràng và viêm đại tràng mạn.

Triệu chứng: sắc mặt trắng, da khô, mệt mỏi, ngủ ít, ăn kém, hay đi phân lỏng, choáng đầu hoa mắt, rêu lưỡi nhạt, mạch huyền tế.

Phương pháp chữa: kiện tỳ, bổ huyết an thần.

Bài thuốc:

Quy tỳ thang gia giảm

Châm bổ các huyệt: Tam âm giao, Túc tam lý, Huyết hải, Nội quan, Thần môn...

2.4. Thể đàm thấp

Hay gặp ở ngưòi béo có cao huyết áp và cholesterol máu cao.

Triệu chứng: người béo mập, ngực sườn đầy tức, hay lợm giọng buồn nôn, án ít, ngủ kém nhiều, rêu lươi trắng dính, miệng nhạt, mạch huyền, hoạt (thể đàm thấp).

Nếu đàm thấp hoá hoả thì khi ngủ hay giật mình, đầu có cảm giác tức căng, mạch hoạt sác.

Phương pháp chữa:kiện tỳ, trừ thấp hóa đàm.

Bài 2: Bán hạ bach truật thang  gia giảm:

Bài 3: nếu đàm thấp hóa hỏa (đàm hỏa, đàm nhiệt)thì dùng bài Ôn đởm thang gia giảm:

Châm cứu:

Châm các huyệt: Thái xung, Túc lâm khấp, Túc tam lý, Phong long, Dương lăng tuyền, Can du, Đởm du...