Táo bón là một triệu chứng do nhiều nguyên nhân bệnh gay ra

Có chứng táo bón nhất thời do một số bệnh cấp tính (như nhiễm trùng, truyền nhiễm), do thay đổi sinh hoạt, do ăn uống (thiếu rau )gây ra. Tài liệu này giới thiệu cách chữa chứng táo bón kéo dài do nguyên nhân địa tạng, trương lực cơ giảm…

Nguyên nhân gây chứng táo bón kéo dài thường do rối loạn địa tạng (bẩm tố), âm hư huyết nhiệt hoặc do thiếu máu làm tân dịch giảm gây ra, hoặc do người già, phụ nữ sau khi đẻ nhiều lần, cơ nhục bị yếu gây khí trệ khó bài tiết phân ra ngoài. Hoặc do người vốn dương hư không vận hành được khí gây tân dịch không lưu thông, hoặc do bị kiết lỵ mạn tính làm tỳ vị kém vận hóa gây táo bón.

1.TÁO BÓN DO ĐỊA TẠNG ÂM HƯ HUYẾT NHIỆT HOẶC SAU KHI MẮC BỆNH CẤP TÍNH GÂY TÂN DỊCH GIẢM.

Triệu chứng: táo bón lâu ngày, thường xuyên họng khô, miệng khô, hay lở loét miệng, lưỡi đỏ, ít rêu, người háo khát nước, hay cáu gắt, mạch tế.

Phương pháp chữa: lương huyết nhuận táo, dưỡng âm nhuận táo(thường dùng các thuốc thanh nhiệt lương huyết, bổ âm có tác dụng dưỡng âm sinh tân, phối hợp với các thuốc nhuận hạ).

Bài thuốc:

Bài 1: Ma tử nhân  hoàn:

Tán bột, ngày uống 10 – 20g

Bài 2: Ngũ nhân hoàn:

Tán nhỏ thành bột làm viên, mỗi ngày uống 10g.

2.TÁO BÓN DO THIẾU MÁU (HUYẾT HƯ).

Gặp ở người thiếu máu, phụ nữ sau khi đẻ mất máu.

Triệu chứng: gồm triệu chứng của hội chứng thiếu máu kém theo triệu chứng táo bón kéo dài.

Phương pháp chữa: bổ huyết nhuận táo

Bài thuốc: Tứ vật thang gia giảm:

3. TÁO BÓN DO KHÍ HƯ:

Gặp ở người già, phụ nữ sau khi đẻ nhiều lần trương lục cơ giảm.

Triệu chứng: cơ nhão, táo bón, hay đầy bụng chậm tiêu, ăn kém, ợ hơi.

Phương pháp chữa: ích khí nhuận tràng.

Bài thuốc: bổ trung ích khí gia giảm:

Ở người già, dương khí kém, có các triệu chứng sợ lạnh, tay chân lạnh, ăn kém,tiểu tiện nhiều lần, lung gối mỏi đau, mạch trầm tế thì dùng phương pháp ôn thông nhuận tràng. Bài thuốc hay dùng gồm: Bố chính sâm 10g, Hoài sơn 10g, Kỷ tử 10g, NHục quế 2g, Ý dĩ 12g, Chút chit 12g, Hoàng tinh 10g. Cổ phương dùng bài: Nhục thung dung hoàn: Nhục thung dung 16g, Trầm hương 6g, Ma nhân 16g, làm hoàn với mật ong uống mỗi ngày 10- 20g.

 4.TÁO BÓN DO BỆNH NGHỀ NGHIỆP (KHÍ TRỆ):

Do ngồi lâu không thay đổi tư thế hoặc do viêm đại tràng mạn tính gây ra. Thì dùng phương pháp kiện tỳ hành khí, nhuận tràng (nhuận khí hành trệ).

Bài thuốc: Thường dùng các thuốc kiện tỳ như: Đẳng sâm, Bạch truật, Ý dĩ. Thuốc hành khí: Chỉ xác, Chỉ thực, Hậu phác. Phối với các thuốc nhuận hạ: Vừng đen, CHút chit, Lá muồng trâu…

Châm cứu:

Châm bổ các huyệt : Trung quản, Thiên khu, Tỳ du, Đại trường du, Túc tam lý, Chi câu.

Nếu dương khí kém thì cứu các huyệt trên, them huyệt Quan nguyên, Quy lai. Nếu âm hư huyết nhiệt them huyệt Tam âm giao, Thái khê. Nếu thiếu máu them huyệt Cách du, Cao hoang…