Trĩ là một bệnh mạn tính do các mạch trực tràng hậu môn bị giãn và sung huyết.

Tĩnh mạch sung huyết thành một búi hoặc nhiều búi, tùy vị trí ở trực tràng hay hậu môn được phân chia trên lâm sàng thành trĩ nội hay trĩ ngoại.

Nguyên nhân gây ra trĩ có nhiều: viêm đại tràng mãn tính gây táo bón thường xuyên, đại tiện dặn nhiều, viêm gan, xơ gan mạn tính gây xung huyết tĩnh mạch: các bệnh nghề nghiệp do đứng lâu, ngồi lâu, mang vác nặng, người già ,phụ nữ đẻ nhiều lần , có chửa làm trương lực cơ thành bụng, thành tĩnh mạch bị giảm gây giãn tĩnh mạch....

Vì sung huyết dễ gây thoát quản chảy máu làm người bệnh thiếu máu, vì bội nhiễm nên người bệnh có triệu chứng nhiễm trùng.Trên lâm sàng, căn cứ vào tình trạng các búi trĩ xuất huyết và nhiễm trùng để phân loại thể bệnh và cách chữa bệnh.

Các giai đoạn trĩ nội và trĩ ngoại được phân chia như sau:

Trĩ nội chia làm 4 thời kỳ:

1. Búi trĩ chưa ra ngoài, đại tiện ra máu tươi , có trường hợp chảy máu nhiều gây thiếu máu.

2. Khi đại tiện búi trí lòi ra, sau đó trĩ lại tự co lại được.

3. Khi đại tiện trĩ lòi ra, xong trĩ ko tự co lại được, lấy tay ấn đám trĩ co lên.

4. Trĩ thường xuyên ra ngoài, đẩy tay  cũng không vào, búi trĩ ngoằn ngoèo.

Trĩ ngoại: chia làm 4 thời kì:

1. Trĩ lòi ra ngoài

2. Trĩ lòi ra ngoài với các búi tĩnh mạch ngoằn ngoèo.

3. Trĩ bị tắc gây đau, chảy máu.

4. Trĩ bị viêm, nhiễm trùng, ngứa và đau.

Phương pháp chữa:  bệnh trĩ có 2 loại dùng thuốc uống trong để chống chảy máu, chống nhiễm trùng, làm nhỏ búi trĩ dùng thuốc, các thủ thuật ngoại khoa để gây búi trĩ hoại tử, rụng và cắt các búi trĩ.

I. CHỮA TRĨ BẰNG PHƯƠNG PHÁP BẢO TỒN:

Áp dụng chữa trĩ: nội thời kì 1 và 2( thời kì 3 và 4 ít kết quả, có xuất huyết trĩ ngoại thời kì 3, có viêm tắc tĩnh mạch và bội nhiễm, trĩ ở người già và phụ nữ sinh đẻ nhiều lần).

1.1. Trĩ nội xuất huyết hay thể huyết ứ.

Triệu chứng: đi ngoài xong máu ra từng giọt, táo bón.

Phương pháp chữa: Lương huyết chỉ huyết, hoạt huyết, khứ ứ.

Bài thuốc:

Bài 1: Hoạt huyết địa hoàng thang gia giảm:

Bài 2: Tứ vật đào hồng gia giảm:

1.2. Trĩ ngoại bị bội nhiễm hay thể thấp nhiệt.

Bài thuốc :

Bài 1: Hòe hoa tán gia vị:

1.3. Trĩ lâu ngày gây thiếu máu, trĩ ở người già:

Thể khí huyết đều hư:

Triệu chứng:đại tiện ra máu lâu ngày, hoa mắt ù tai, sắc mặt trắng nhợt, rêu lưỡi trắng mỏng, mạch trầm tế. Người mệt mỏi, đoản hơi, tự ra mồ hôi

Phương pháp chữa: bổ khí huyết, thăng đề, chỉ huyết.

Bài thuốc:

Bài 1: Tứ vật thang gia giảm:

 Châm cứu: cứu các huyệt : Bách hội, Tỳ du, Vị du, Cao hoang, Cách du, Quan nguyên, Khí hải.

II. CHỮA TRĨ BẰNG PHƯƠNG PHÁP CHỐNG VIÊM, CHỐNG CHẢY MÁU TẠI CHỖ VÀ LÀM HOẠI TỬ RỤNG TRĨ:

1.Cao dán tiêu viêm giảm đau:

Gồm các vị thuốc như Hoạt thạch, Long cốt, Bối mẫu, Chu sa, Băng phiến.

2.Thuốc làm hoại tử rụng trĩ: