Phân loại các thể bệnh theo chứng và phương pháp chữa bệnh viêm loét dạ dày tá tràng:

 1. Thể can khí phạm vị:còn gọi là can vị bất hòa, can khắc tỳ, can mộc khắc tỳ thổ…, chia làm 3 thể nhỏ:

 1.1. Khí trệ: Còn gọi là khí uất

 Phương pháp chữa: sơ can tiết nhiệt (thanh can hòa vị)

 Bài thuốc:

 Bài 1: Hóa can tiễn phối hợp Tả kim hoàn gia giảm:

Bài 2: nếu can hỏa làm tổn thương đến phần âm dùng bài Thanh can ẩm

Châm cứu: châm tả các huyệt trên thêm Nội đình, Hợp cốc, Nội quan.

Nhĩ châm: như trên.

1.3. Huyết ứ:

Triệu chứng: đau dữ dội ở một vị trí nhất định, đau cự án(ấn vào đau tăng thêm, ấn vào khó chịu), chia làm hai loại thực chứng và hư chứng:

Thực chứng: nôn ra máu, ỉa phân đen, môi đỏ, lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng, mạch huyền sác hữu lực, (bệnh thể cấp).

Hư chứng: sắc mặt xanh nhợt, người mệt mỏi, chân tay lạnh, môi nhạt, chất lưỡi bệu có điểm ứ huyết, rêu lưỡi nhuận, mạch hư đại hoặc tế sác(bệnh thể hoãn).

Phương pháp chữa:

Thực chứng: thông lạc hoạt huyết hay lương huyết chỉ huyết.

Hư chứng: bổ huyết, chỉ huyết.

Bài thuốc:

Thực chứng:

Bài 1: Thất tiêu tán:

Bồ hoàng    12g

Ngũ linh chi 12g

Tán bột uống mỗi ngày 10g chia 2 lần.

Hư chứng:

Bài 1: Hoàng thổ thang gia giảm:

Bài 3: Điều can liễm can ẩm gia giảm:

 Châm cứu:

 Thực chứng: châm tả các huyệt Can du, Tỳ du, Thái xung, Huyết hải, Hợp cốc.

 Hư chứng: cứu các huyệt Can du, Tỳ du, Cao hoang, Cách du, Tâm du.

 2. THỂ TỲ VỊ HƯ HÀN

 Triệu chứng: đau vùng thượng vị liồn miên, nôn nhiểu, mệt mỏi, thích xoa bóp chườm nóng, đầy bụng, nôn ra nước trong, sợ lạnh, tay chân lạnh, phân nat có lúc táo, rêu lưỡi trắng, chất lưỡi nhạt, mạch hư tế.

 Phương pháp chữa: ôn trung kiện tỳ (ôn bổ tỳ vị, ôn vị kiện trung)

 Bài thuốc:

Bài 1: Hoàng kỳ kiến trung thang gia giảm:

Nếu đầy bụng, ợ hơi (khí trệ) thêm Chỉ xác, Mộc hương, mỗi thứ 6g; trong bụng óc ách nước, nôn ra nước trong bỏ Quế chi, thêm Bán hạ chế 8g, Phục linh 8g.

Bài 2: nếu thiểu toan dạ dày có thể dùng bài Ô mai hoàn: